Aktualności

Program kadencyjny dyrektora Teatru im. Adama Mickiewicza w Częstochowie Pana Olafa Lubaszenki

Program kadencyjny dyrektora Teatru im. Adama Mickiewicza w Częstochowie Pana Olafa Lubaszenki

w Częstochowie

Program działania Teatru im. Adama Mickiewicza w Częstochowie

w sezonach artystycznych 2022/2023 - 2024/2025

Przedstawiam założenia programowe dla Teatru im. Adama Mickiewicza w Częstochowie na najbliższe trzy sezony artystyczne (tj. od 1 września 2022 r.).

Na wstępie chciałbym podkreślić swój szacunek dla dorobku Teatru. To instytucja, która od niemal stu lat współtworzy tożsamość społeczeństwa Częstochowy. Jest trwałym, istotnym i niezbędnym elementem kulturalnego krajobrazu miasta. Nie chcąc przywoływać tu ogólnie dostępnych i powszechnie znanych informacji o charakterze encyklopedycznym, skupię się na kilku osobistych refleksjach.

Funkcjonowanie częstochowskiego Teatru jest możliwe przede wszystkim dzięki finansowaniu ze środków miejskich. Dotacja samorządowa stanowi lwią część budżetu tej instytucji. Oczywiste jest więc dla mnie, że Teatr im. Adama Mickiewicza powinien być jak najbliżej związany z miastem i jego mieszkańcami. Być „teatrem miejskim” w sensie ścisłym.

Jeśli przeanalizować to pojęcie pod kątem socjologicznym, nietrudno o konkluzję, która tylko na pozór jest błaha i oczywista: w każdej społeczności są grupy ludzi o ZRÓŻNICOWANYCH poglądach, tradycjach, potrzebach duchowych i niejednolitym statusie ekonomicznym. To prowadzi do wniosku, który w moim przekonaniu ma fundamentalne znaczenie w interesującym nas kontekście: oferta programowa teatru miejskiego również powinna być zróżnicowana. Naturalnie wiele scen działa właśnie w ten sposób. Kluczowe są proporcje, a przede wszystkim tzw. content, czyli konkretne tytuły, nazwiska, projekty - wszystko w przemyślanym porządku osadzone na osi czasu.

Urozmaicony i zrównoważony repertuar powinien być oczywiście mieszanką tekstów klasycznych i współczesnych, tych lekkich o charakterze zdecydowanie rozrywkowym z pozycjami poważnymi, dramatycznymi. Kluczowa dla mnie będzie tu dbałość o zachowanie właściwych proporcji, zarówno pod kątem artystycznym, jak i ekonomicznym.

Pozostańmy jeszcze przy miejskim charakterze instytucji. Jednym z priorytetów zamierzam uczynić wzmacnianie kapitału zaufania i identyfikacji. Zaufania na co najmniej dwóch poziomach, w wymiarze wewnętrznym i zewnętrznym, zarówno w relacji dyrekcja-Zespół, jak i Teatr-Społeczność. Identyfikacji - poprzez stopniowe zwiększanie więzi w umownym trójkącie łączącym teatr z widownią i środowiskami biznesowymi Częstochowy i jej bliskich okolic. Ten ostatni aspekt jest szczególnie ważny, ponieważ w kwestii zewnętrznych form finansowania (przede wszystkim poszukiwania sponsorów pojedynczych wydarzeń, jak i sponsoringu strategicznego) istnieją znaczne rezerwy.

Powrócę teraz do kwestii różnorodności. Jest ona niezbędna nie tylko w budowaniu oferty artystycznej. Należy bowiem pamiętać o obowiązkach wynikających z podstawy prawnej działalności samorządowej instytucji artystycznej.

„(…) CEL I PRZEDMIOT DZIAŁANIA (...)*

§ 4.

Celem działalności Teatru jest tworzenie, upowszechnianie i ochrona kultury poprzez:

1) Wystawianie utworów dramatycznych autorów polskich i obcych,

2) Organizowanie widowisk, koncertów, spotkań w siedzibie i poza nią,

3) Kształtowanie i upowszechnianie kultury teatralnej poprzez prezentację polskiej dramaturgii klasycznej i współczesnej oraz upowszechnianie humanistycznych wartości dramaturgii światowej,

4) Współpracę w dziedzinie wymiany kulturalnej z instytucjami kultury w kraju i za granicą,

5) Edukację teatralna, przygotowanie dzieci i młodzieży do świadomego odbioru sztuki teatralnej,

6) Rozpoznawanie, rozbudzanie i zaspokajanie potrzeb w dziedzinie kultury teatralnej.

§ 5.

Teatr realizuje cele określone w § 4 poprzez:

1) Przygotowywanie spektakli teatralnych z udziałem własnego zespołu oraz zaproszonych artystów z kraju i zagranicy.

2) Prezentację spektakli teatralnych w siedzibie oraz w terenie.

3) Promocję twórczości teatralnej polskiej i zagranicznej, w tym promocję lokalnego środowiska teatralnego, twórców i wykonawców poprzez spektakle teatralne, nagrania telewizyjne i płytowe oraz działalność edytorską.

4) Impresariat artystyczny w zakresie promocji własnych spektakli w kraju i poza jego granicami.

5) Uczestnictwo w festiwalach i przeglądach teatralnych. (…)

*Cytowane powyższe fragmenty pochodzą ze Statutu Teatru im. Adama Mickiewicza w Częstochowie. Ze względu na ogólny charakter tego tekstu, chcę tu skupić się jedynie na zasygnalizowaniu kilku istotnych elementów.

  • Znaczne zwiększenie ilości koprodukcji z teatrami z innych ośrodków miejskich.
  • Podjęcie współpracy koprodukcyjnej również z doświadczonymi i wiarygodnymi prywatnymi producentami teatralnymi.
  • Wzmocnienie działań edukacyjnych z kreatywnym wykorzystaniem najnowocześniejszych technologii.
  • Edukacyjna gałąź działalności teatru to obszar, który stwarza pole do uczestnictwa w programach grantowych, na co zamierzam zwrócić szczególną uwagę. Dotyczy to naturalnie również projektów skierowanych do Seniorów. Będziemy intensywnie pracować na rzecz zwiększenia dostępności teatru dla starszych widzów - koszt biletu na spektakl niestety często przekracza ich możliwości finansowe. Ta sprawa będzie jednym z priorytetów.
  • Popularyzacja teatru jako atrakcyjnego i rozwijającego sposobu spędzania czasu wśród młodzieży. Te działania muszą być prowadzone w bliskiej współpracy z instytucjami oświatowymi oraz wyższymi uczelniami. Częstochowa to przecież ważny ośrodek na akademickiej mapie Polski.

Nie sposób w dzisiejszej rzeczywistości, zmieniającej się w zawrotnym tempie, pominąć kwestii obecności Teatru w świecie wirtualnym i mediach społecznościowych. Dotyczy to także innych, popularnych kanałów komunikacyjnych, takich jak Youtube, czy dynamicznie rozwijającego się świata podcastów. Będziemy tu otwarci i kreatywni, uważni na nowe trendy i zjawiska. Również po to, by budować zasoby widowni teatralnej na kolejne lata, nie zamykając się w perspektywie tej kadencji.

Wrócę do tematu Miasta. Chciałbym zorganizować konkurs na teksty sceniczne, opowiadające o życiu autentycznych postaci związanych z Częstochową, na przykład Halinie Poświatowskiej, doktorze Władysławie Biegańskim, Zygmuncie Staszczyku (Muńku).

Ważnym znakiem rozpoznawczym miasta jest sport wyczynowy, a ostatnie sukcesy Rakowa to jedna z wizytówek Częstochowy. Zamierzam doprowadzić do realizacji spektaklu-widowiska, które opowie o częstochowskich klubach, ich historii i osiągnięciach. To pozwoli w dłuższej perspektywie wzmacniać identyfikację środowisk kibicowskich z Teatrem im. Adama Mickiewicza.

Jeszcze słowo o Patronie. Zwrócimy się jako teatr do uznanych autorów z zamówieniem sztuki o Adamie Mickiewiczu. Inspiracją będzie tekst Paula Barza „Kolacja na cztery ręce”. Ten wielki hit teatralny, zaliczany do tzw. „wysokiego bulwaru”, opowiada o możliwym spotkaniu wielkich kompozytorów Bacha i Händla. Spotkaniu, do którego… nigdy nie doszło. Marzy mi się komediodramat o spotkaniu Mickiewicza z innymi gigantami pióra. Mam przekonanie, że taka propozycja może pokazać odbrązowione, nie tylko podręcznikowo-pomnikowe oblicze wieszcza. Może to być przedstawienie zaskakujące i co najmniej równie popularne wśród widzów, jak kolejne (naturalnie bardzo potrzebne) inscenizacje „Dziadów” i adaptacje „Pana Tadeusza”.

Bardzo ważnym elementem programowym zamierzam uczynić projekt sceniczny opowiadający o częstochowskim getcie. To ważny element tożsamości i pamięci, a teatr winien w tym czynnie uczestniczyć.

Koncepcja programowa i wizja artystyczna teatru, to oczywiście materia skomplikowana, delikatna i żywa. Zależy od wielu zmiennych, więc przedstawione tu idee, stanowią jedynie wstępny, ogólny zarys.

Szczegółowy plan działania będzie oczywiście wypracowywany już od pierwszych tygodni mojej pracy. Pozwolę sobie jednak już teraz na jeszcze kilka ogólnych założeń.

  • Teatr o zróżnicowanej ofercie programowej, adresowanej do widzów w każdym wieku.
  • Teatr miejski, a więc silnie związany z częstochowską historią i współczesnością.
  • Nieobojętny na problemy społeczne. Gotowy do rozmowy na każdy temat, jednak prowadzonej w mądrym, wyważonym i konstruktywnym tonie.
  • Z założenia apolityczny w sensie partyjnym, ale nie uchylający się od problemów i pytań politycznej natury. Trudno przecież wyobrazić sobie „Kordiana” czy „Wyzwolenie” całkowicie ich pozbawione. Poza tym, czy tego chcemy, czy nie, polityka jest wszędzie i wszystko jest polityką. Niestety…
  • Tolerancyjny. Inkluzywny. Budujący mosty, nie mury. Wrażliwy na kwestie praw człowieka i równego traktowania. Nieobojętny wobec problemów ochrony środowiska naturalnego.
  • Odnoszący się z szacunkiem do historii i tradycji. Również do tradycji religijnych.
  • Przede wszystkim jednak taki, który dostarcza ludziom rozrywki na wysokim poziomie artystycznym. To bowiem ten szczególny sposób na obopólną satysfakcję. Zarówno dla Widzów, jak i dla Zespołu. A Zespół - jego entuzjazm, zaangażowanie i poczucie

bezpieczeństwa (także satysfakcjonujące i godziwe zasady wynagradzania) - jest kluczem do realizacji wszystkich zamierzeń programowych. Dlatego to dbałość o Zespół, zarówno artystyczny, jak i piony techniczne oraz administracyjne, będzie w moim działaniu podstawowym priorytetem.

Chciałbym zapraszać do współpracy zarówno artystów doświadczonych, jak i młodych. Reżyserki i reżyserów. Także - i pragnę to podkreślić - tych wywodzących się ze świata filmu i telewizji. Wierzę, że będzie to ciekawa droga i wniesie nieco nowej energii do teatralnego uniwersum. Może także w przyszłości zaowocować interesującymi perspektywami zawodowymi dla naszego Zespołu aktorskiego.

Podejmuję się tego zadania, wierząc, że moje wieloletnie i różnorodne doświadczenie będzie przydatne dla Teatru i jego Ludzi. Jestem przekonany, że działając wspólnie w harmonijnej współpracy z Miastem, stopniowo stworzymy wartościowe rzeczy, zarówno w sferze ściśle artystycznej, jak i w przestrzeni społecznej.

Autor koncepcji programowej: Olaf Linde